Samenwerken in plannen
Geef jouw taal de ruimteHoe kun je kinderen volgens jou op een goede manier zowel het Nederlands als het Fries meegeven?
Fryslân bloeit door tweetaligheid. Jouw inbreng is belangrijk om Nederlands en Fries ook in 2051 samen te laten bloeien. De antwoorden worden gebruikt voor het toekomstplan van Provinciale Staten. Je hoeft niet alle vragen te beantwoorden; kies de vragen die jou aanspreken.
Na elk antwoord kun je rechtsboven doorklikken naar de volgende vraag. Antwoord in de taal die jij wilt: Nederlands, Frysk of een combinatie van beide!
Praat thuis Stellingwarfs of Fries of beide. Op basisschool zo nodig uitleggen dat een woord in Fries of Stellingwarfs niet fout is, maar dat het in Nederlands niet juist is en alternatief noemen.
Júst Veldhuizen, brûke dy memmetaal, dêr stiet en falt alles mei
Do begjinst mei it Frysk, omdat it nedich is wurdt it Nederlânsk de twadde taal
Troch yn 'e hus frysk te praten. Nederlands hierre se op skoalle en derbuten genoch.
Twataligens op skoallen
Thuis en in onderwijs beide gebruiken
Thús en op skoalle. Frysk en Nederlânsk prate kinne op beide plakken. Thús hast it measte ynfloed, dus ik soe sese, âlders begjin mei Fryske boekjes lêze, Fryske ferskes sjonge. It Nederlânsk is sa grut op de basiskoallen, dat is moai, mar skoallen ferjitte it Frysk. Dus thús lekker it Frysk ûnder de oandacht bringe.
Troch yn harren jongere jierren by de berneopfang en op skoalle it Frysk mear te brûken as it Nederlânsk omdat it Nederlânsk frij dominant is yn ús maatskippij hat it Frysk dizze ekstra stipe nedich.
Is naar mijn idee niet nodig. Nederlands als eerste taal. Fries is bijzaak.
De bêste wize om bern sawol it Hollânsk as it Frysk mei te jaan is thús mei de bern yn it Frysk te praten. En it lêzen en skriuwen te learen yn it Frysk en letter pas yn it Hollânsk. Sa hawwe wy it ek leard op de legere skoalle en dêr binne wy neat minder fan wurden. Fansels is it goed om bern ek fuortendaliks yn kontakt te bringen mei oare talen, lykas it Hollânsk en it Ingelsk. Dat kin it bêste mei trijetalich ûnderwiis. Alle skoallen yn Fryslân soene dat oanbiede moatte. Mar it begjint fansels thús. Praat Frysk tsjin ’e bern. Dat bliuwt dy altyd by. Stimulearje jonge heiten en memmen dus om Frysk mei de bern te praten.
Ferplicht Frysk ûnderwiis fanôf groep trije/fjouwer. Aktyf it Frysk brûke op skoallen, sowieso yn Fryslân. Sawol it ferstean as it praten en it lêzen leare. Dit is ek tige wichtig foar de taalûntwikkeling fan bêrn. Bûten de provinsje fanôf groep 7/8. En op it fuortset ûnderwiis ek as ferplicht fak. It Frysk wie en bliuwt fansels de taal dy't yn Nederlân earder sprutsen waard dan it Nederlânsk. Wy Friezen ha ferplicht it Nederlânsk leard, dus lit oare Nederlanners dan ek ferplicht it Frysk leare.