Samenwerken in plannen
Geef jouw taal de ruimteWat betekent tweetaligheid voor jou?
Fryslân bloeit door tweetaligheid. Jouw inbreng is belangrijk om Nederlands en Fries ook in 2051 samen te laten bloeien. De antwoorden worden gebruikt voor het toekomstplan van Provinciale Staten. Je hoeft niet alle vragen te beantwoorden; kies de vragen die jou aanspreken.
Na elk antwoord kun je rechtsboven doorklikken naar de volgende vraag. Antwoord in de taal die jij wilt: Nederlands, Frysk of een combinatie van beide!
It mysels wêze kinne en meie.
Ik tink dat Frysk foar alle friezen meer ûnder de oandacht brocht wurde moat, wol it yn 2051 lykweardich oan it Nederlânsk wurde.
Foar my is Frysk myn kearntaal. Ik bin twatalich opvoed, ús heit wie in Hollander en ús mem is in Frysk. Ús heit spruts wol altiid frysk, mar tsjin famylje praatte hy Hollânsk. Ik kaam der letter pas achter dat ús beppe it Frysk goed ferstie en lêze koe, mar net spruts want se foen it net klinken by harsels. Fanôf dat part bin ik Frysk tsjin beppe gean praten en is myn ABN knap achterút gien. Mar dêr bin ik net rouwwich om. Al ist wol wer wat rjocht lutsen de ôfrûne jierren. Myn prioriteit sil mear by it Frysk lizzen bliuwe. It betsjut foar my in grut part fan myn identiteit. Ik bin in Fryske frou en omearmje ús prachtige taal.
Wat ik bysûnder fyn is dat Omrop Fryslân net folslein Frysktalig is. Ik ha it hjir oer de musyk. Ik ha de 'playlist' fan 12 januaris besjoen en wat blykt: der binne fan 0.00 oant 23.00 262 lietsjes spile. Dêr wiene 43 fan yn it Frysk. Dat is 16,4%. Om te janken!! Eartiids wie der "De nacht fan Fryslân". Dy wie folslein Frysktalig. No giet de subsydzje fan'e Provinsje fia de omrop as BumaStemra nei sjongers en bands sa as The Rolling Stones, Bruce Springsteen en suksawat. Fansels binne dy ek earmlêstich mar se ferjitte ús eigen Frysktalige sjongers en bands. Ik fyn dat de Provinsje in hurde eask stelle moat wat it oantal Frysktalige lieten op Omrop Fryslân oangiet. En der is mear dan allinnich Piter Wilkens en Gurbe Douwstra. Der wurdt tsjintwurdich in hiel soad goeie moderne musyk troch jonge gasten opnaam. It mes kin oan in hiel soad kanten snije. Frysktalig musyk op de radio is net allinnich de moaiste promoasje foar de taal mar jout ek wer in útdaging om yn it Frysk te sjongen!
Ik woon nu 15 jaar in Frl. en het Fries gaat mij steeds beter af. Laatst zelfs bij mijn therapeut de sessie in het Fries gedaan, maar tweetalig ben ik niet. Tweetaligheid is wel een enorm cadeau als je dat je kinderen kunt meegeven. Andere talen leren wordt dan weer een heel stuk eenvoudiger en het verrijkt je enorm, want taal is zoveel meer dan de woorden alleen. Het gaat eindeloos veel dieper en dat wil je niet kwijt want dan vervlakt de band met je geboortegrond
Troch twatalich te libjen krijst in gruttere wurdskat en dêrtroch kinst yn meardere talen kommunisearje. Kinst de taal makliker trochjaan oan de folgjende generaasjes. Twataligens betsjut foar ús ek dat it moai is om twa talen prate te kinnen en dat it fijn is datst maklik wikselje kinst tusken de twa talen en datst se tagelyk prate kinst.
Twaligens betsjut foar my dat ik wêr't ek bin Fryslân sawol Frysk as Nederlânsk prate kin en dat is no net sa. As dosint op in skoalle yn it middelber ûnderwiis wol ik gauris mei in learling yn it Frysk begjinne te praten. De measten kinne it wol ferstean of prate it sels, mar der binne ek guont dy dat ferpoffe. Dan kriget men in opmerking fan: ‘Ik versta geen Fries.’ Der wurdt alhielendal net frege as ik my ferbrekke wol en yn it Nederlânsk fierder prate wol.
Frysk is myn memmetaal wêr ik my it bêste ien úterje kin, ik praat immen Frysk útsein as ik te hearen krei dat m'n it net yn'e macht had, wat op zich wol tafalt meastentiids fersteane se my wol, fierder kin it ûnderwiis wol mear dwaan, faak sizze se dat se jild te koart haw of gjin Frysktalige leraren it liket my dat dit wol op te lossen is, der binne ek legere skoallen wer de bern treietalig ûnderwiis kreie,Frysk, Nederlânsk en Ingelsk, it liket my ta dat dy dochs in foarsprong hawwe letter en dat as it der kin it earne oars ek kin, fierder fyn ik dat de provinsje ek wat de ferkearsboerden wol in better foarbield jaan kin, Frysk befoarderje is ek Frysk boppe-oan. Ik bin wiis op myn taal, kultuer en skiednis, it ûnderwiis mei hjir mear omtinken oan jaan liket my in grut diel fan de Nederlânske skiednis is berne út ús skiednis, wy binne boppe de grutte rivieren Frysen gjin Franken.
Koart sein ik bin Frysk dan Nederlânsk wer ik ek wiis op bin we wenje op in moai stikje wrâld!
Het is deel van mijn identiteit. Ik voel me meer Fries dan Nederlander
Tweetaligheid is voor mij een voorrecht. Frysk vind ik heel belangrijk en soms is het ook belangrijk om het Nederlands machtig te zijn. Ik denk praat droom en leef in It Frysk en probeer het ook steeds meer te schrijven en dat vind ik hartstikke leuk.
Twataligens betsjut foar my dat ik ticht by mysels bliuwe kin en mysels it bêste ferwurdzje kin yn myn memmetaal.