Uniastate in Bears was een state van de familie Unia die in 1756 werd afgebroken. Alleen het poortgebouw is blijven staan. In 1990 is het initiatief genomen om de geschiedenis van de state te laten herleven. B. Mulder heeft een stalen replica ontworpen die een transparant beeld geeft van de state.

Kunstenaar: Bep Mulder

De Regenboogkerk is gebouwd in de wijk Bilgaard in 1972. Bilgaard is een wijk van het nieuwe bouwen naar stedenbouwkundig ontwerp van Van der Boek en Bakema. Er is veel hoogbouw met meer licht, lucht en ruimte. Het kerkgebouw, nu wijkcentrum voegt zich naadloos in de toenmalige bouwtraditie. De tuin is van Louis le Roy, die ook hier stenen en groen combineerde.

Kijk hier naar het verhaal van Ton Hoekstra over de Regenboogkerk en haar functie

Architect: A.C. Albers.

Voor de elektriciteitscentrale staat het kunstwerk de Heilige Grond, naar een ontwerp van J. van der Meij en gerealiseerd in 1976. Het zijn drie monumentale zuilen van 11 meter hoog en voorzien van een reliëf met mythische dier- en mensfiguren in een weelderige flora.

Kunstenaar: J. van der Mej

Vanaf de jaren ’60 is de vraag naar recreatie (zowel dag als verblijfsrecreatie) enorm toegenomen. Dit heeft geleid tot de ontwikkeling van recreatiewoningen aan het water, met name in het Merengebied. De Brekkense Wiel is een bijzonder project dat nu een mengvorm is van recreatiewoningen en permanent bewoonde woningen. Architect: niet bekend

Sinds de tweede wereldoorlog hebben zich mensen uit diverse windstreken gevestigd in Fryslân. Ze brachten hun eigen religie met zich mee en dat leidde tot de oprichting van nieuwe religieuze gebouwen. Een voorbeeld is de Tibetaanse boeddhistische tempel in Hantum. Een bijzonder gebouw in het Friese landschap. Het is gebouwd in 1986.

Architect: C. Ronstadt

De voormalige kleuterschool in Garyp, van architect Sytze de Jong uit Paterswolde, is in 1993 / 1994 verbouwd en uitgebreid tot drie ruime gelijkvloerse woningen door architect Gunnar Daan. Daarbij is de oorspronkelijke zeshoekige vorm gehandhaafd. Ook nog origineel vanuit de kleuterschool van destijds, zijn de zeshoekige dakkoepels met licht trapezium gevormde raampjes. 

Dit is een voorbeeld van een renovatie van een stationsgebouw, waarbij de aanbouw zodanig transparant is vormgegeven dat het traditionele gebouw volledig herkenbaar blijft. Het is ontworpen door architectenbureau P.A.M. van Kilsdonk in 1990.

De Achmeatoer mat kostte wat it kost beskermd wurde. It is beeldbepalend foar de skyline fan Ljouwert. Ik kij my herinnerje dat ik 'm ris koe sjen fan âf de dunen fan Skylge. 

Toen ik as 17-jierige begon mei myn opleiding yn Ljouwert ferdwaalde ik gau yne sted. Mar ik koe altyd myn paad werom fyne troch de Achmeatoer. No wenje ik ik hjir alwer 6 jier, en Ljouwert soe Ljouwert net weze sûnder. It soarget dr foar dat ùs sted grut en wrâlds oanfielt.  

ek is dr ûntworpen troch de grutste neioarlochse architect dy't Fryslân kint hawt: Abe Bonnema.

Twee winkels ontworpen door J. de Vries in 1968 en 1973 geven een moderne invulling aan een verder klassieke gevelwand, zonder dat het afbreuk doet aan de gevelwand zelf. De invulling is geheel verschillend, maar vullen elkaar aan.

Architect: Jan de Vries

Al in het structuurplan van 1957 werd een “monumentale poort” bij de oostelijke invalsweg van Drachten voorzien. De Tjaarda flats, drie in totaal, werden gebouwd in 1972 naar het ontwerp van De Broek en Bakema en vormen de eerste aanblik van Drachten vanuit het oosten. Architect: Van de Broek & Bakema