Gemalen spelen een belangrijke rol in de verandering die het Friese landschap heeft doorgemaakt. Beheersing van het waterpeil heeft de beschikbaarheid van landbouwgrond vergroot. Meestal hebben kleine gemalen geen eigen identiteit. Het is vaak een massaproduct. Dit gemaal, gebouwd in 1999, ontworpen door Olga architecten heeft een eigen gezicht.

Architect: Olga Architecten

De dijktempel naar ontwerp van I. Willemsma is gerealiseerd nadat 66 km dijk op Deltahoogte was gebracht. De dijktempel is uit 1993.

Gemeente: Waadhoeke

Architect: Ids Willemsma

Architect P.A. Timans ontwierp dit bedrijfscomplex dat in 1992 is gerealiseerd. Het contrast tussen kantoor en fabriekshal is verzacht door de ontwerp elementen van het kantoor terug te laten komen in de fabriekshal.

Architect: P.A. Timans

Uniastate in Bears was een state van de familie Unia die in 1756 werd afgebroken. Alleen het poortgebouw is blijven staan. In 1990 is het initiatief genomen om de geschiedenis van de state te laten herleven. B. Mulder heeft een stalen replica ontworpen die een transparant beeld geeft van de state.

Kunstenaar: Bep Mulder

Het Linde College is een scholengemeenschap zoals die sinds de jaren ’60 zijn ontstaan. Vanaf die tijd kwamen verschillende schooltypen bijeen in één gebouw. Het Linde College biedt huisvesting aan zowel VMBO, HAVO als VWO leerlingen. Dit gebouw is relatief nieuw. Tot stand gekomen in 1998.

Architect: Team 4

Het gemeentehuis is in 1986 gebouwd naar ontwerp van A. Bonnema. Het gebouw kenmerkt zich door verschillende gevelinvullingen, zowel een open glasgevel als een meer gesloten gladde gevelwand.

Architect: Bonnema

Sinds de tweede wereldoorlog hebben zich mensen uit diverse windstreken gevestigd in Fryslân. Ze brachten hun eigen religie met zich mee en dat leidde tot de oprichting van nieuwe religieuze gebouwen. Een voorbeeld is de Tibetaanse boeddhistische tempel in Hantum. Een bijzonder gebouw in het Friese landschap. Het is gebouwd in 1986.

Architect: C. Ronstadt

Een bijzonder woonhuis, gebouwd in 'organische stijl', staat in Nes, de 'waterwoonwijk' bij Akkrum. Het huis is ontworpen door het Architectenbureau Alberts en Van Huut, o.a. bekend van het Gasuniegebouw in Groningen. Het huis is gebouwd in 1999, het jaar dat architect Ton Alberts overleed. Het bureau is onder leiding van Van Huut nog tot 1 januari 2024 door gegaan en heeft in deze periode nog het tussen 2010-2012 gebouwde Theater Sneek ontworpen. 

In 1988 is door architectenbureau WAA (toen Anne van der Meer) door architect Dick Meulenbelt  in opdracht van de heer Brouwer, van schildersbedrijf Brouwer, een kleurrijke woning ontworpen met een knipoog naaar de kleuren van De Stijl. De opdrachtgever wilde bewust sprekende kleuren om daarmee zijn vak "zichbaar" te maken met zijn woning. Zowel buiten als binnen zijn de kleuren zichtbaar. De woning is gelegen aan een "eigen weg" Wijnma's Reed, een zijweg van de Stationsweg. Van het ontwerp is de oorspronkelijke presentatie tekening bijgevoegd. 

Een nieuwe wijk nabij Drachten, met voor alle woningen een eigen aanleg mogelijkheid voor boten en ontsluiting naar het open water. Een uniek gegeven was de architect gebonden kavelverkoop. Hiermee werd beoogd een architectonisch samenspel te realiseren tussen de verschillende woningen en toch elke opdrachtgver het huis te geven dat gewenst werd. Meulenbelt.Weerstra.Architecten heeft alle woningen aan de ronde hoofdontsluitingsweg ontworpen in de voorgeschreven kubistische bouwstijl en de kleur wit. Dit heeft geresulteerd een een unieke straatwand met een grote samenhang en hoge kwaliteit.