Gemalen spelen een belangrijke rol in de verandering die het Friese landschap heeft doorgemaakt. Beheersing van het waterpeil heeft de beschikbaarheid van landbouwgrond vergroot. Meestal hebben kleine gemalen geen eigen identiteit. Het is vaak een massaproduct. Dit gemaal, gebouwd in 1999, ontworpen door Olga architecten heeft een eigen gezicht.

Architect: Olga Architecten

Het pand is gebouwd in 1997 en is opvallend vanwege de 8-kantige vorm van zowel de wit gemetselde basis, de glazen verdieping met omloop als van het fors overstekende tentdak van metaal. Ook het rode en gele kleurgebruik valt op. Het pand staat iets ten noorden van Wiuwert op een rond 'omgracht' perceel in het open weidelandschap, pal aan de N384. Tegenwoordig is het pand in gebruik als kantoor van de Bond van Friese Vogelbeschermingswachten (BFVW).

De smaken over dit gebouw verschillen maar niemand kan ontkennen dat het een markant gebouw is. Gelegen aan de Harlingerstraatweg is het een gebouw wat iedereen gezien heeft die stad via deze zijde in en uit willen. Het gebouw uit 1999, Ontworpen door Gunnar Daan, is geïnspireerd op Friese stolpboerderij

In 1985 is architectenbureau WAA, (toen Van der Meer) met architect Dick Meulenbelt geselecteerd voor het uitbreiden en restaureren van het bestaande gemeentehuis. Het betrof een totaalopdracht; restauratie en verbouw monumenten, uitbreiding nieuwbouw en interieur. Na de gemeentelijke herdeling is de functie van gemeentehuis vervallen en uiteindelijk na een verbouw in gebruik door meerdere instanties. Helaas is hierbij de monumentale wenteltrap gesloopt en de hoofdtoegang verplaatst. Ter informatie zijn er foto's toegevoegd hoe het was tijdens   het gebruik als gemeentehuis. Zou dit terug kunnen komen?

Dit modern vormgegeven carillion staat precies in het (winkel)centrum. Het is een prima herkenningspunt. Ook voorhet maken van afspraken is deze plek heel herkenbaar en geschikt.

Het carillon in Drachten is ontworpen door architect Gunnar Daan en werd gebouwd in 1996. Het carillon staat waar vroeger de ophaalbrug over de Drachtster vaart was.

Een toelichting over mijn inzending voor toevoeging van gebouwen aan de lijst.

Dit jaar ben ik vijftig jaar bezig als architect in Friesland en in de rest van Nederland. Sinds mei 1974 heb ik een groot aantal gebouwen mogen ontwerpen, die vervolgens gebouwd zijn en helaas zijn ook al een paar weer gesloopt en de gebruiksfunctie gewijzigd. Uitbreidingen en verbouw heeft ook bij een paar gebouwen plaatsgevonden. De categorie van gebouwen is van particuliere woningbouw, seriematige woningbouw voor huur en koop, winkels, kantoren, scholen, sportaccommodaties als drafbanen, sporthallen en zwembaden. Stedenbouwkundige plannen en restauratie behoren ook tot mijn activiteiten.

Zo is ook de uitbreiding en restauratie van het provinciehuis in Leeuwarden van begin jaren tachtig gesloopt. Ook staan op de nominatie voor sloop het zwembad de Welle te Drachten, het mbo college Friese Poort (Firda) te Drachten en het (voormalig en nu leegstaande) gemeentehuis te Ijlst. Op zich jammer, maar misschien noodzakelijk? 

Daarom is het belangrijk dat er nu aan iedereen wordt gevraagd tips te geven voor het behoud van Friese gebouwen om op de lijst te zetten van jong erfgoed. Mijn projecten worden niet voorgedragen voor eigen eer en glorie, maar om een eventueel een bijdrage te leveren aan een mogelijk behoud.

In de jaren ’50 en ’60 groeiden de steden hard met grootschalige nieuwbouw wijken. Zo ook Leeuwarden. Voorbeelden zijn Heechterp en Bilgaard. Het besef drong door dat deze groeiende stedelijk bevolking behoefte had aan recreatievoorzieningen in de buurt. De Groene Ster is een gecreëerd natuurgebied met een grote diversiteit aan recreatievoorzieningen.

Aan de Scharsterlaan in Boornzwaag staan deze geschakelde vakantiebungalows, gebouwd in 1971. Architect onbekend. Dit soort bouwwerken geeft me een soort "jarenzestiggevoel", al zijn deze woningen nat iets later gebouwd.

Al in het structuurplan van 1957 werd een “monumentale poort” bij de oostelijke invalsweg van Drachten voorzien. De Tjaarda flats, drie in totaal, werden gebouwd in 1972 naar het ontwerp van De Broek en Bakema en vormen de eerste aanblik van Drachten vanuit het oosten. Architect: Van de Broek & Bakema

In 1988 is door architectenbureau WAA (toen Anne van der Meer) door architect Dick Meulenbelt  in opdracht van de heer Brouwer, van schildersbedrijf Brouwer, een kleurrijke woning ontworpen met een knipoog naaar de kleuren van De Stijl. De opdrachtgever wilde bewust sprekende kleuren om daarmee zijn vak "zichbaar" te maken met zijn woning. Zowel buiten als binnen zijn de kleuren zichtbaar. De woning is gelegen aan een "eigen weg" Wijnma's Reed, een zijweg van de Stationsweg. Van het ontwerp is de oorspronkelijke presentatie tekening bijgevoegd.