Een toelichting over mijn inzending voor toevoeging van gebouwen aan de lijst.

Dit jaar ben ik vijftig jaar bezig als architect in Friesland en in de rest van Nederland. Sinds mei 1974 heb ik een groot aantal gebouwen mogen ontwerpen, die vervolgens gebouwd zijn en helaas zijn ook al een paar weer gesloopt en de gebruiksfunctie gewijzigd. Uitbreidingen en verbouw heeft ook bij een paar gebouwen plaatsgevonden. De categorie van gebouwen is van particuliere woningbouw, seriematige woningbouw voor huur en koop, winkels, kantoren, scholen, sportaccommodaties als drafbanen, sporthallen en zwembaden. Stedenbouwkundige plannen en restauratie behoren ook tot mijn activiteiten.

Zo is ook de uitbreiding en restauratie van het provinciehuis in Leeuwarden van begin jaren tachtig gesloopt. Ook staan op de nominatie voor sloop het zwembad de Welle te Drachten, het mbo college Friese Poort (Firda) te Drachten en het (voormalig en nu leegstaande) gemeentehuis te Ijlst. Op zich jammer, maar misschien noodzakelijk? 

Daarom is het belangrijk dat er nu aan iedereen wordt gevraagd tips te geven voor het behoud van Friese gebouwen om op de lijst te zetten van jong erfgoed. Mijn projecten worden niet voorgedragen voor eigen eer en glorie, maar om een eventueel een bijdrage te leveren aan een mogelijk behoud.

De ruilverkavelingen hebben 85% van het Friese landschap op de schop genomen. Het omvatte niet alleen uit de herverdeling van land, maar ook de aanleg van wegen, elektriciteitsvoorzieningen, het verlagen van het waterpeil en de realisatie van nieuwe boerderijen. Deze boerderijen zijn kenmerkend voor de veranderingen die plaatsvonden in die periode. De boerderij werd in 1976 gerealiseerd.

Kijk hier naar het verhaal van het het ontstaan van de boerderij, verteld door de eigenaar Foppe Hemminga

Het hoofdgebouw van de Zeevaartschool in Terschelling is gebouwd in 1966 en de bijgebouwen zijn in 1990 tot stand gekomen. Het instituut is al in de 19e eeuw opgericht en is nu onderdeel van de NHL Stenden. Het is een markant gebouw aan de waddenkust.

Kerk uit 1962 ontwerp Coen Bekink. Niet alleen exterieur en interieur kerkgebouw zijn bijzonder. De kerk vormt onderdeel strip Roons Katholieke gronden nu nog steeds in gebruik door publieke functies: RK school, Kerk, Museum, Bibliotheek en Reidingpark.

Uniastate in Bears was een state van de familie Unia die in 1756 werd afgebroken. Alleen het poortgebouw is blijven staan. In 1990 is het initiatief genomen om de geschiedenis van de state te laten herleven. B. Mulder heeft een stalen replica ontworpen die een transparant beeld geeft van de state.

Kunstenaar: Bep Mulder

De Antillenflat is gebouwd in 1969 naar een ontwerp van Van de Broek en Bakema. Dit gemeentelijk monument is bijzonder omdat de woningen zijn gebouwd als maisonnettes, een split level woning met twee verdiepingen. Inmiddels is het complex gerenoveerd nadat de galerij deels was ingestort. Het heeft nu een transparante glazen entree gekregen.

Architect: Van de Broek en Bakema

Aan de Scharsterlaan in Boornzwaag staan deze geschakelde vakantiebungalows, gebouwd in 1971. Architect onbekend. Dit soort bouwwerken geeft me een soort "jarenzestiggevoel", al zijn deze woningen nat iets later gebouwd.

Het entreegebouw van het voormalig Fries Museum verbindt enkele gebouwen op een uitzonderlijke manier. De aanpassing is echter meer dan de entree. Het omhelst ook het creëren van additionele ruimten die deels onder het straatniveau liggen. Het is een eigentijdse invulling die zich aanpast aan de omliggende gebouwen.

Architect: G. Daan uit 1995.

Het Linde College is een scholengemeenschap zoals die sinds de jaren ’60 zijn ontstaan. Vanaf die tijd kwamen verschillende schooltypen bijeen in één gebouw. Het Linde College biedt huisvesting aan zowel VMBO, HAVO als VWO leerlingen. Dit gebouw is relatief nieuw. Tot stand gekomen in 1998.

Architect: Team 4

Tot ver in de jaren ’60 werden nieuwe wijken gebouwd volgens het principe van het nieuwe bouwen. Rechte blokken van veel hoogbouw in een groene omgeving. De woningen waren licht met grote ramen en platte daken. Overwegend sociale woningbouw. De wijk Aldlân zorgde in de jaren ’70 voor een kentering. Overwegend laagbouw, eengezinswoningen, waaronder koopwoningen en een gedifferentieerde bouw met architect A. Bonnema als stedenbouwkundige en architect van enkele delen van deze wijk.

Architect: A. Bonnema