Tot ver in de jaren ’60 werden nieuwe wijken gebouwd volgens het principe van het nieuwe bouwen. Rechte blokken van veel hoogbouw in een groene omgeving. De woningen waren licht met grote ramen en platte daken. Overwegend sociale woningbouw. De wijk Aldlân zorgde in de jaren ’70 voor een kentering. Overwegend laagbouw, eengezinswoningen, waaronder koopwoningen en een gedifferentieerde bouw met architect A. Bonnema als stedenbouwkundige en architect van enkele delen van deze wijk.

Architect: A. Bonnema

De voormalige kleuterschool in Garyp, van architect Sytze de Jong uit Paterswolde, is in 1993 / 1994 verbouwd en uitgebreid tot drie ruime gelijkvloerse woningen door architect Gunnar Daan. Daarbij is de oorspronkelijke zeshoekige vorm gehandhaafd. Ook nog origineel vanuit de kleuterschool van destijds, zijn de zeshoekige dakkoepels met licht trapezium gevormde raampjes. 

Het MBO college Friese Poort (Firda) is door het architectenbureau WAA/architect Dick Meulenbelt meerdere keren verbouwd en uitgebreid. De meest ingrijpende verbouw en uitbreiding vond plaats in 1993. Recent is in publicaties weergegeven dat er plannen zijn voor sloop en nieuwbouw. Het zou jammer zijn dat de bijzondere stijl van de oorspronkelijke bouw, zo kenmerkend voor die tijd zou verdwijnen. Het verdient een kans om te blijven en net zo waardevol voor Drachten te worden als de "oude HBS" aan de Torenstraat.

Het Europaplein is gebouwd voor én na 1965. Het is de enige echte toegangspoort van Leeuwarden. In de jaren '50 ontworpen om auto's te verwelkomen en te leiden naar alle windrichtingen. In de jaren '10 van deze eeuw herontwikkeld om auto's zo snel mogelijk naar de haak buiten de stad te krijgen of richting de rondweg. Het Europaplein is het toonbeeld van de sobere wederopbouw van na de tweede wereldoorlog. Maar het Europaplein is ook een voorbeeld van modern verkeersmanagement. Hoe zorgen we ervoor dat we zo min mogelijk last hebben van auto's en hoe geven we fietsers en voetgangers zo veel mogelijk en zo veilig mogelijk de ruimte. Het Europaplein is hiermee een tijdloos monument. De foto is van Funda.

Een nieuwe wijk nabij Drachten, met voor alle woningen een eigen aanleg mogelijkheid voor boten en ontsluiting naar het open water. Een uniek gegeven was de architect gebonden kavelverkoop. Hiermee werd beoogd een architectonisch samenspel te realiseren tussen de verschillende woningen en toch elke opdrachtgver het huis te geven dat gewenst werd. Meulenbelt.Weerstra.Architecten heeft alle woningen aan de ronde hoofdontsluitingsweg ontworpen in de voorgeschreven kubistische bouwstijl en de kleur wit. Dit heeft geresulteerd een een unieke straatwand met een grote samenhang en hoge kwaliteit.

Een toelichting over mijn inzending voor toevoeging van gebouwen aan de lijst.

Dit jaar ben ik vijftig jaar bezig als architect in Friesland en in de rest van Nederland. Sinds mei 1974 heb ik een groot aantal gebouwen mogen ontwerpen, die vervolgens gebouwd zijn en helaas zijn ook al een paar weer gesloopt en de gebruiksfunctie gewijzigd. Uitbreidingen en verbouw heeft ook bij een paar gebouwen plaatsgevonden. De categorie van gebouwen is van particuliere woningbouw, seriematige woningbouw voor huur en koop, winkels, kantoren, scholen, sportaccommodaties als drafbanen, sporthallen en zwembaden. Stedenbouwkundige plannen en restauratie behoren ook tot mijn activiteiten.

Zo is ook de uitbreiding en restauratie van het provinciehuis in Leeuwarden van begin jaren tachtig gesloopt. Ook staan op de nominatie voor sloop het zwembad de Welle te Drachten, het mbo college Friese Poort (Firda) te Drachten en het (voormalig en nu leegstaande) gemeentehuis te Ijlst. Op zich jammer, maar misschien noodzakelijk? 

Daarom is het belangrijk dat er nu aan iedereen wordt gevraagd tips te geven voor het behoud van Friese gebouwen om op de lijst te zetten van jong erfgoed. Mijn projecten worden niet voorgedragen voor eigen eer en glorie, maar om een eventueel een bijdrage te leveren aan een mogelijk behoud.

Dit kantoorgebouw is ontworpen door Zanstra, Gmelich, Meiling, de Clerc, Zubli in 1969. Het is een kantoorgebouw en het had destijds een belangrijke functie. Van hieruit werden de ruilverkavelingen in Friesland gecoördineerd. Inmiddels heeft het gebouw een andere bestemming gekregen. Het gebouw is een gemeentelijk monument.

Architect: Zanstra, Gmelich, Meiling, de Clerc, Zubli

Een 'landmark', een icoon en een krachtig symbool in het landschap van Mid-Fryslân. Sinds 1994 een wordt er in de dorpen Reduzum, Friens en Idaerd mienskipsenerzjy opgwekt middels een windturbine. Na een aanloop van 10 jaar is de 'oude' dorpsmolen in 2022 vervangen door de nieuwe dorpsmolen 'de Trije'. De komende decennia zullen de inwoners van de drie dorpen profiteren van de revenuen van de turbine. 'Thús komme yn Mid-Fryslân is de mûne sjen en witte dat der draait foar en troch de mienskip'!

Het gebouw dateert uit 1969 en is ontworpen door F. de Vries. Het is een moderne kerk met een losstaande toren. De kerk bedient een kleine gemeenschap.

Architect: F. de Vries

Voor de elektriciteitscentrale staat het kunstwerk de Heilige Grond, naar een ontwerp van J. van der Meij en gerealiseerd in 1976. Het zijn drie monumentale zuilen van 11 meter hoog en voorzien van een reliëf met mythische dier- en mensfiguren in een weelderige flora.

Kunstenaar: J. van der Mej