Een toelichting over mijn inzending voor toevoeging van gebouwen aan de lijst.

Dit jaar ben ik vijftig jaar bezig als architect in Friesland en in de rest van Nederland. Sinds mei 1974 heb ik een groot aantal gebouwen mogen ontwerpen, die vervolgens gebouwd zijn en helaas zijn ook al een paar weer gesloopt en de gebruiksfunctie gewijzigd. Uitbreidingen en verbouw heeft ook bij een paar gebouwen plaatsgevonden. De categorie van gebouwen is van particuliere woningbouw, seriematige woningbouw voor huur en koop, winkels, kantoren, scholen, sportaccommodaties als drafbanen, sporthallen en zwembaden. Stedenbouwkundige plannen en restauratie behoren ook tot mijn activiteiten.

Zo is ook de uitbreiding en restauratie van het provinciehuis in Leeuwarden van begin jaren tachtig gesloopt. Ook staan op de nominatie voor sloop het zwembad de Welle te Drachten, het mbo college Friese Poort (Firda) te Drachten en het (voormalig en nu leegstaande) gemeentehuis te Ijlst. Op zich jammer, maar misschien noodzakelijk? 

Daarom is het belangrijk dat er nu aan iedereen wordt gevraagd tips te geven voor het behoud van Friese gebouwen om op de lijst te zetten van jong erfgoed. Mijn projecten worden niet voorgedragen voor eigen eer en glorie, maar om eventueel een bijdrage te leveren aan een mogelijk behoud.

De voormalige kleuterschool in Garyp, van architect Sytze de Jong uit Paterswolde, is in 1993 / 1994 verbouwd en uitgebreid tot drie ruime gelijkvloerse woningen door architect Gunnar Daan. Daarbij is de oorspronkelijke zeshoekige vorm gehandhaafd. Ook nog origineel vanuit de kleuterschool van destijds, zijn de zeshoekige dakkoepels met licht trapezium gevormde raampjes. 

De wandelpromenade is van 1994 en is gerealiseerd om een hoogwaardig verblijfsgbied te creëren, omdat de haven steeds meer een recreatieve functie kreeg. Het is ontworpen door architectenbureau Brakel, Buma, Klous. Het heeft zowel een zakelijke als een recreatieve functie. Inmiddels heeft het havenbedrijf Harlingen plannen om dit verder te ontwikkelen.

Architect: Brakel, Buma, Klous cs.

Uniastate in Bears was een state van de familie Unia die in 1756 werd afgebroken. Alleen het poortgebouw is blijven staan. In 1990 is het initiatief genomen om de geschiedenis van de state te laten herleven. B. Mulder heeft een stalen replica ontworpen die een transparant beeld geeft van de state.

Kunstenaar: Bep Mulder

Het hoofdgebouw van de Zeevaartschool in Terschelling is gebouwd in 1966 en de bijgebouwen zijn in 1990 tot stand gekomen. Het instituut is al in de 19e eeuw opgericht en is nu onderdeel van de NHL Stenden. Het is een markant gebouw aan de waddenkust.

In de nabijheid van het Sneekermeer is een recreatiegebied gerealiseerd met woningen aan het water. Sinds de jaren ’60 is het aantal recreatievoorzieningen enorm gegroeid en vormt het een belangrijk onderdeel van de Friese werkgelegenheid. Hierbij zien we steeds meer een verschuiving van kampeerterreinen naar recreatiewoningen.

1970. In de tweede helft van de vorige eeuw waren drive-inwoningen populair en werden ze overal in Nederland gebouwd. Gelukkig is men daar mee opgehouden. Maar ze zijn wel karakteristiek voor die tijd, al werden de eerste drive-inwoningen in 1936 in Amsterdam gebouwd.

Aldlânstate, gebouwd tussen de weilanden, maar al snel omringd door de wijk Adlân. Een prachtige en herkenbaar gebouw voor vele Friezen in een groene oase. Vele ouderen uit de provincie en stad kwamen hier van hun oude dag genieten nadat ze met pensioen waren (en hun boerderij tot achter zich lieten). Eén van de eerste en inmiddels laatste service flats, een iconisch gebouw op een unieke locatie. 

Het gebouw dateert uit 1999 en is ontworpen door A. Heikens. Ambulancediensten zijn verspreid over de provincie om aanrij-tijden van maximaal 15 minuten mogelijk te maken. Om die reden zijn ze relatief kleinschalig.

Architect: A. Heikens

Een 'landmark', een icoon en een krachtig symbool in het landschap van Mid-Fryslân. Sinds 1994 een wordt er in de dorpen Reduzum, Friens en Idaerd mienskipsenerzjy opgwekt middels een windturbine. Na een aanloop van 10 jaar is de 'oude' dorpsmolen in 2022 vervangen door de nieuwe dorpsmolen 'de Trije'. De komende decennia zullen de inwoners van de drie dorpen profiteren van de revenuen van de turbine. 'Thús komme yn Mid-Fryslân is de mûne sjen en witte dat der draait foar en troch de mienskip'!