Een toelichting over mijn inzending voor toevoeging van gebouwen aan de lijst.

Dit jaar ben ik vijftig jaar bezig als architect in Friesland en in de rest van Nederland. Sinds mei 1974 heb ik een groot aantal gebouwen mogen ontwerpen, die vervolgens gebouwd zijn en helaas zijn ook al een paar weer gesloopt en de gebruiksfunctie gewijzigd. Uitbreidingen en verbouw heeft ook bij een paar gebouwen plaatsgevonden. De categorie van gebouwen is van particuliere woningbouw, seriematige woningbouw voor huur en koop, winkels, kantoren, scholen, sportaccommodaties als drafbanen, sporthallen en zwembaden. Stedenbouwkundige plannen en restauratie behoren ook tot mijn activiteiten.

Zo is ook de uitbreiding en restauratie van het provinciehuis in Leeuwarden van begin jaren tachtig gesloopt. Ook staan op de nominatie voor sloop het zwembad de Welle te Drachten, het mbo college Friese Poort (Firda) te Drachten en het (voormalig en nu leegstaande) gemeentehuis te Ijlst. Op zich jammer, maar misschien noodzakelijk? 

Daarom is het belangrijk dat er nu aan iedereen wordt gevraagd tips te geven voor het behoud van Friese gebouwen om op de lijst te zetten van jong erfgoed. Mijn projecten worden niet voorgedragen voor eigen eer en glorie, maar om een eventueel een bijdrage te leveren aan een mogelijk behoud.

De ruilverkavelingen hebben 85% van het Friese landschap op de schop genomen. Het omvatte niet alleen uit de herverdeling van land, maar ook de aanleg van wegen, elektriciteitsvoorzieningen, het verlagen van het waterpeil en de realisatie van nieuwe boerderijen. Deze boerderijen zijn kenmerkend voor de veranderingen die plaatsvonden in die periode. De boerderij werd in 1976 gerealiseerd.

Kijk hier naar het verhaal van het het ontstaan van de boerderij, verteld door de eigenaar Foppe Hemminga

Een bijzonder woonhuis, gebouwd in 'organische stijl', staat in Nes, de 'waterwoonwijk' bij Akkrum. Het huis is ontworpen door het Architectenbureau Alberts en Van Huut, o.a. bekend van het Gasuniegebouw in Groningen. Het huis is gebouwd in 1999, het jaar dat architect Ton Alberts overleed. Het bureau is onder leiding van Van Huut nog tot 1 januari 2024 door gegaan en heeft in deze periode nog het tussen 2010-2012 gebouwde Theater Sneek ontworpen. 

In de nabijheid van het Sneekermeer is een recreatiegebied gerealiseerd met woningen aan het water. Sinds de jaren ’60 is het aantal recreatievoorzieningen enorm gegroeid en vormt het een belangrijk onderdeel van de Friese werkgelegenheid. Hierbij zien we steeds meer een verschuiving van kampeerterreinen naar recreatiewoningen.

De Antillenflat is gebouwd in 1969 naar een ontwerp van Van de Broek en Bakema. Dit gemeentelijk monument is bijzonder omdat de woningen zijn gebouwd als maisonnettes, een split level woning met twee verdiepingen. Inmiddels is het complex gerenoveerd nadat de galerij deels was ingestort. Het heeft nu een transparante glazen entree gekregen.

Architect: Van de Broek en Bakema

1970. In de tweede helft van de vorige eeuw waren drive-inwoningen populair en werden ze overal in Nederland gebouwd. Gelukkig is men daar mee opgehouden. Maar ze zijn wel karakteristiek voor die tijd, al werden de eerste drive-inwoningen in 1936 in Amsterdam gebouwd.

Het gebouw ontworpen door A. Bonnema is het resultaat van de spreiding van Rijksdiensten. In eerste instantie was het een kantoor van de Postcheque- en Girodienst (1971). Later werd het overgenomen door de ING. Inmiddels is dit gebouw verkocht. Banken hebben als gevolg van de digitalisering van het bankverkeer steeds minder personeel nodig en hebben ze minder kantoorruimte nodig.

Architect: Bonnema

De smaken over dit gebouw verschillen maar niemand kan ontkennen dat het een markant gebouw is. Gelegen aan de Harlingerstraatweg is het een gebouw wat iedereen gezien heeft die stad via deze zijde in en uit willen. Het gebouw uit 1999, Ontworpen door Gunnar Daan, is geïnspireerd op Friese stolpboerderij

In 1988 is door architectenbureau WAA (toen Anne van der Meer) door architect Dick Meulenbelt  in opdracht van de heer Brouwer, van schildersbedrijf Brouwer, een kleurrijke woning ontworpen met een knipoog naaar de kleuren van De Stijl. De opdrachtgever wilde bewust sprekende kleuren om daarmee zijn vak "zichbaar" te maken met zijn woning. Zowel buiten als binnen zijn de kleuren zichtbaar. De woning is gelegen aan een "eigen weg" Wijnma's Reed, een zijweg van de Stationsweg. Van het ontwerp is de oorspronkelijke presentatie tekening bijgevoegd. 

De vuurtoren van Harlingen is nu niet direct jong erfgoed. Het is in 1922 in gebruik genomen. Nadat de vuurtoren buiten gebruik was gesteld, is het gebouw herontwikkeld tot een verblijfsruimte voor maximaal vier personen. Het ontwerp is van B. Pietersma die oud en nieuw heeft laten samensmelten.

Architect: B. Pietersma