Jan Frearks van der Bij was eind jaren 50 en jaren 60 actief als monumentaal kunstenaar.

Hij maakte destijds muurschilderingen of mozaïken in keramiek, baksteen of glas, vooral 

voor christelijke scholen. Daarvan is helaas, door sloop van het gebouw waarop het was

aangebracht, of door weersinvloeden, slechts een beperkt aantal bewaard gebleven.

Dit mozaïek is in 1966 aangebracht op een zijmuur van het schoolgebouw aan de J.H. Knoop-

straat 3 in Leeuwarden  (waarin gevestigd Klein Mariënburg).

Het verkeert nog in goede staat en is erg de moeite waard om voor de toekomst bewaard te blijven

In 1976 was de wijk Camminghaburen in aanleg en meerdere architecten werkten met elkaar in een ontwerpteam voor diverse locaties in de nieuwe wijk. Voor opdrachtgever Beter Wonen kreeg het architectenbureau Van Manen & Zwart/architect Dick Meulenbelt in Drachten de opdracht voor het ontwerpen van 133 sociale huurwoningen. De eentonige woningbouw van na de oorlog kreeg een geweldige wending in de architectuurstijl. Geen rechte rijen en gelijkvormigheid, maar veel beweging in hoog en laag. Zo ook deze woningen. De rijenbouw werd een aanschakeling van meerdere woningtypen. Daarom een te behouden stijl, zo kenmerkend voor die tijd.

Een toelichting over mijn inzending voor toevoeging van gebouwen aan de lijst.

Dit jaar ben ik vijftig jaar bezig als architect in Friesland en in de rest van Nederland. Sinds mei 1974 heb ik een groot aantal gebouwen mogen ontwerpen, die vervolgens gebouwd zijn en helaas zijn ook al een paar weer gesloopt en de gebruiksfunctie gewijzigd. Uitbreidingen en verbouw heeft ook bij een paar gebouwen plaatsgevonden. De categorie van gebouwen is van particuliere woningbouw, seriematige woningbouw voor huur en koop, winkels, kantoren, scholen, sportaccommodaties als drafbanen, sporthallen en zwembaden. Stedenbouwkundige plannen en restauratie behoren ook tot mijn activiteiten.

Zo is ook de uitbreiding en restauratie van het provinciehuis in Leeuwarden van begin jaren tachtig gesloopt. Ook staan op de nominatie voor sloop het zwembad de Welle te Drachten, het mbo college Friese Poort (Firda) te Drachten en het (voormalig en nu leegstaande) gemeentehuis te Ijlst. Op zich jammer, maar misschien noodzakelijk? 

Daarom is het belangrijk dat er nu aan iedereen wordt gevraagd tips te geven voor het behoud van Friese gebouwen om op de lijst te zetten van jong erfgoed. Mijn projecten worden niet voorgedragen voor eigen eer en glorie, maar om een eventueel een bijdrage te leveren aan een mogelijk behoud.

In de jaren ’60 en ’70 zijn mede door de enorme toename van leerlingen in het voortgezet onderwijs nieuwe onderwijsgebouwen ontstaan. Dit gebouw van A. Bonnema dateert uit 1985. Het enorme complex is opgebouwd uit kleine eenheden en biedt huisvesting aan een groot aantal onderwijsvormen. Inmiddels is het omgeven door een nieuwer beeldbepalend gebouw op “poten”, maar de Bouhof is nog steeds zichtbaar. Architect: Bonnema

Het nieuwe station Heerenveen verving het traditionele stationsgebouw en is gereedgekomen in 1983. Het gebouw heeft een stalen constructie dat dienst doet als trein- en busstation. Het is een transparant station, onderdeel van een nieuwe generatie stationsgebouwen.

Architect is J.A. van Belkom

In 1985 is architectenbureau WAA, (toen Van der Meer) met architect Dick Meulenbelt geselecteerd voor het uitbreiden en restaureren van het bestaande gemeentehuis. Het betrof een totaalopdracht; restauratie en verbouw monumenten, uitbreiding nieuwbouw en interieur. Na de gemeentelijke herdeling is de functie van gemeentehuis vervallen en uiteindelijk na een verbouw in gebruik door meerdere instanties. Helaas is hierbij de monumentale wenteltrap gesloopt en de hoofdtoegang verplaatst. Ter informatie zijn er foto's toegevoegd hoe het was tijdens   het gebruik als gemeentehuis. Zou dit terug kunnen komen?

De kerk “Christus licht der wereld” is gebouwd in 1971 naar een ontwerp van H.J. van Wissen. Het is een modern kerkgebouw zonder een karakteristieke kerktoren.

Architect: H.J. van Wissen

Een bijzonder woonhuis, gebouwd in 'organische stijl', staat in Nes, de 'waterwoonwijk' bij Akkrum. Het huis is ontworpen door het Architectenbureau Alberts en Van Huut, o.a. bekend van het Gasuniegebouw in Groningen. Het huis is gebouwd in 1999, het jaar dat architect Ton Alberts overleed. Het bureau is onder leiding van Van Huut nog tot 1 januari 2024 door gegaan en heeft in deze periode nog het tussen 2010-2012 gebouwde Theater Sneek ontworpen. 

De dijktempel naar ontwerp van I. Willemsma is gerealiseerd nadat 66 km dijk op Deltahoogte was gebracht. De dijktempel is uit 1993.

Gemeente: Waadhoeke

Architect: Ids Willemsma

Het MBO college Friese Poort (Firda) is door het architectenbureau WAA/architect Dick Meulenbelt meerdere keren verbouwd en uitgebreid. De meest ingrijpende verbouw en uitbreiding vond plaats in 1993. Recent is in publicaties weergegeven dat er plannen zijn voor sloop en nieuwbouw. Het zou jammer zijn dat de bijzondere stijl van de oorspronkelijke bouw, zo kenmerkend voor die tijd zou verdwijnen. Het verdient een kans om te blijven en net zo waardevol voor Drachten te worden als de "oude HBS" aan de Torenstraat.